Rondetafelgesprek over ICT-skills van leraren en leerlingen, deel 2

Ruim 80 procent van de toekomstige banen wordt beïnvloed door nieuwe technologische ontwikkelingen. Tegelijkertijd vraagt 30 tot 40 procent van de toekomstige jobs om soft skills, zo blijkt uit onderzoek van Microsoft. Dat betekent nogal wat. Hoe zorgen we ervoor dat we opleiden voor toekomstige banen? Zijn de ICT-skills van leraren en leerlingen op het juiste niveau? En zo niet, hoe zorgen we ervoor dat ze dat worden? Vijf onderwijsexperts en -professionals bogen zich onlangs tijdens een rondetafelgesprek bij KIEN ICT in Dordrecht over deze en andere vraagstukken. Dit is deel 2: welke oplossingen zijn er te bedenken?

Lees ook deel 1

Nut van digitalisering
Ook de discussie over het nut van al die digitalisering in het onderwijs wordt gevoerd. Meere: “Ik hoor leerlingen zeggen: ‘Geef mij een boek en zeg me wat ik moet doen’.” Dat het gros van zowel de leraren als de leerlingen geen ‘digital nomads’ (willen) zijn of worden, bevestigt Geers. Ouders komen naar hem toe met de vraag wanneer die boeken nu eens uit het onderwijs verdwijnen. Maar de categorie leerlingen die graag uit een boek leren en horen wat ze moeten doen, zal blijven bestaan. “Wellicht zit er in die groep geen nieuwe Steve Jobs of Bill Gates verscholen, maar we willen haar wel bedienen. Wij geloven als KSE overigens in het zogenoemde blended learning – dus de boeken helemaal weg is niet onze bedoeling.”

Dat het onderwijssysteem en de analoge instelling van sommige leerlingen en docenten niet aansluiten op de technische mogelijkheden, is een gemeenschappelijke mening aan tafel. Maar wat betekent dit dan voor het uiteindelijk vinden van een baan in een samenleving die ook vol in ontwikkeling is qua IT-innovaties? Koole: “Je moet op school zeker iets met het feit dat straks 80 procent van alle beroepen een forse IT-component bevat, maar dat moet niet de reden zijn om het huidige onderwijssysteem te digitaliseren. De echte reden moet zijn dat lessen beter kunnen of dat leerlingen zich vervelen en dat je verwacht het kennisniveau te verhogen met digitale middelen.” Schouwenburg vult aan: “Precies. De techniek an sich dicteert het onderwijs niet. Er is zeker een grote kloof tussen de stages en vakken die scholen aanbieden tegenover wat de arbeidsmarkt daadwerkelijk nodig heeft. Maar omdat de kans aanwezig is dat er meer ICT-skills nodig zijn op de toekomstige arbeidsmarkt moeten we niet blind iPad-scholen uit de grond stampen.” Als de trend om docenten en leerlingen aan digitale vaardigheden te laten werken wederom de vormen van het Digitaal Rijbewijs Onderwijs krijgt, dan haken de aanwezige onderwijsprofessionals af.

Omdat de kans aanwezig is dat er meer ICT-skills nodig zijn op de toekomstige arbeidsmarkt, moeten we niet blind iPad-scholen uit de grond stampen.

Samenwerken biedt oplossing
Het is dus duidelijk dat digitale adaptatie in het onderwijssysteem niet een, twee, drie geregeld is. Iedereen is het er over eens dat overkoepelende (regionale) samenwerking en vakoverschrijdende kennisdeling de oplossing is. Zo is het KSE van Geers nadrukkelijk bezig met het koppelen van de faciliteiten op school aan het bedrijfsleven. “Samen proberen we de behoefte te meten en daarop in te spelen.”

Bij KIEN ICT is men nauw betrokken bij het leer-werkbedrijf, waarbij bedrijven en onderwijsinstellingen samen een curriculum voor hbo-opleidingen samenstellen. “Dat voelt goed. Ik ben er trots op dat drie van onze jongens daar nu zitten”, aldus Meere. De kruisbestuiving die dergelijke samenwerkingen oplevert, is leuk én nuttig, benadrukt Koole. Iedereen is het erover eens dat bestuurlijke verantwoordelijkheid én investeringsbereidheid – een juiste samenwerking vergt immers een serieuze inspanning – essentieel zijn.

Kennisnet heeft onderzoek naar samenwerking gedaan. “I-coaching-trajecten, waarbij leraren met elkaar in netwerken samen hun kennis opschroeven, werken goed.” Meere: “Dat zie je bij ons in de praktijk ook. Het gaat niet alleen om digitale vaardigheden, maar juist ook om creativiteit en analysevaardigheden om goed met ICT om te gaan.” Het intrinsieke enthousiasme van docenten moeten we gebruiken om elkaar op weg te helpen; zoveel is duidelijk.

20 Procent van de docenten op het mbo staat vooraan om hun didactische talent om te zetten in enthousiasme over digitale vaardigheden. Alleen de olievlek komt niet vanzelf.

Hoewel er absoluut uitdagingen te slechten zijn, zijn er wel degelijk positieve ontwikkelingen gaande in het onderwijs. “20 Procent van de docenten op het mbo staat vooraan om hun didactische talent om te zetten in enthousiasme over digitale vaardigheden. Alleen de olievlek komt niet vanzelf”, zegt Koole. “In mijn werk als projectleider Digitale Didactiek zie ik dat de combinatie van verplichte digitale basiskennis van docenten en het enthousiasme van innovatieve leergierige docenten haar vruchten afwerpt. Wanneer je collega’s beseffen dat praktische tools ook een didactisch nut kunnen hebben en je creatief mag spelen met de oplossingen, groeit de olievlek.” Ze ontvangt hierbij bijval van Geers: “Drie jaar geleden zagen veel leraren het nut niet van de overstap op laptops en moest ik uitleggen wat voor hen de toegevoegde waarde kon zijn. En nu kunnen ze niet meer zonder. Dus, hoewel gestaag, vooruitgang is er zeker!”

De deelnemers

Kim Koster – Slim.nl en SLBdiensten
Kim Koster is marketingcommunicatieadviseur bij Slim.nl en SLBdiensten. Vanuit deze rol organiseerde ze in samenwerking met ICTheek het rondetafelgesprek.

Dennis Mensink – Mediatic
Dennis Mensink is directeur/oprichter van contentmarketingbureau Mediatic, het bureau dat ICTheek.nl en ICTheek Magazine produceert. Vanuit deze rol was hij gespreksleider bij dit rondetafelgesprek.

Inge Meere – KIEN ICT
Inge Meere is operationeel manager bij KIEN ICT in Dordrecht. De Coöperatie KIEN is een samenwerkingsverband van ICT-afdelingen van verschillende scholen (vo, mbo en hbo) in de regio Zuid-Holland Zuid. Ze heeft als doel het ICT-gebruik op de scholen te optimaliseren. Deze organisatie vertegenwoordigt circa 30.000 leerlingen en 5.000 docenten.

Frans Schouwenburg – Kennisnet
Frans Schouwenburg is al bijna zes jaar strategisch adviseur bij Kennisnet; daarvoor was hij bij dezelfde organisatie dertien jaar sectormanager VO en PO.

Leon Geers – Katholieke Scholengemeenschap Etten-Leur
Leon Geers is conrector bedrijfsvoering bij de Katholieke Scholengemeenschap Etten-Leur (KSE, 2.500 leerlingen). Daarvoor was hij hier acht jaar lang hoofd facilitaire dienst en ICT.

Pascal Koole – ROC Midden-Nederland
Pascal Koole is projectleider Digitale Didactiek bij de Academie van ROC Midden Nederland. Daarnaast schrijft ze als Edublogger over ICT in het mbo-onderwijs"

Anderen bekeken ook dit

Rondetafelgesprek over ICT-skills van leraren ...

Geplaatst: 03-10-2018 Rondetafelgesprek over ICT-skills van leraren en leerlingen, deel 1

Ruim 80 procent van de toekomstige banen wordt beïnvloed door nieuwe technologische ontwikkelingen. Tegelijkertijd vraagt ...

ICT-vaardigheden docenten moeten met ontwikkelingen ...

Geplaatst: 27-09-2018 ICT-vaardigheden docenten moeten met ontwikkelingen meebewegen

Veel digitale hulpmiddelen kennen amper geheimen voor de huidige middelbare scholier: deze is er immers ...

Anneleen Vaandrager, Microsoft: Hoe ...

Geplaatst: 09-10-2018 Anneleen Vaandrager, Microsoft:  Hoe bereiden we leerlingen voor op een volstrekt onbekende toekomst?

“De kinderen van nu die in 2030 de arbeidsmarkt betreden, zullen in een wereld terechtkomen ...