"Leraren, wees medeverantwoordelijk voor je eigen ICT-skills"

Om ICT-werkzaamheden binnen het onderwijs te laten slagen, is specifieke kennis nodig. De vraag is dan ook wat er gebeurt als je een externe ICT-expert met werkervaring bij (lokale) overheden en het bedrijfsleven daar invliegt. Eric den Oudsten is manager Informatiemanagement bij de scholengroep Quadraam. Hij lijkt als ervaren ICT-strateeg een vreemde eend in de bijt in het onderwijs, maar dankzij zijn haviksoog voor ICT-ontwikkelingen zorgt hij voor wind onder de vleugels van Quadraam. Zijn visie op de optimalisatie van digitale vaardigheden op school in vogelvlucht.

Bij Quadraam is ‘moderne ICT’ een belangrijke pijler. “Die moderne ICT heeft een tweeledig karakter. Aan de ene kant streef ik naar innovatie in onze bedrijfsvoering. Het is onze taak om te zorgen dat docenten en leerlingen online kunnen samenwerken, de technische systemen optimaal draaien en alles achter de schermen strak is geregeld. Aan de andere kant wil ik ICT-innovaties verbinden met de inhoudelijke educatie op school. Voortdurend kijken we wat er bij bedrijven, hogescholen en universiteiten aan ICT gebeurt en hoe we daarbij kunnen aansluiten.”

Geschrokken door kennisniveau docenten
Toen Den Oudsten begon bij de Arnhemse scholengroep - bestaande uit dertien scholen - schrok hij een beetje. “De digitale vaardigheden van onze leerlingen zijn over het algemeen beter ontwikkeld dan die van de gemiddelde docent. Daarom ondersteunen we onze docenten om digiwijzer te worden. Bijvoorbeeld door ICT-workshops aan te bieden, themadagen te organiseren en mee te denken over bijscholing. Maar je op ICT-gebied ontwikkelen is een gedeelde verantwoordelijkheid. Wij bieden een waaier aan ondersteuningsmogelijkheden aan, maar de leraar moet ook zelf aan de bak. Docenten hebben het al razend druk, maar het is wel onze verantwoordelijkheid om leerlingen in de snel veranderende digitale omgeving klaar te stomen voor de arbeidsmarkt. Dus na schooltijd zelf in de boeken of achter het beeldscherm duiken, hoort erbij. Ik lees me in de weekenden ook in qua nieuwe ICT-mogelijkheden en sommige leerlingen stoeien na schooltijd ook met het bouwen van apps. Dus de leraar moet hier ook in mee. Het kost veel tijd, maar levert ook veel energie op.”

De digitale vaardigheden van onze leerlingen zijn over het algemeen beter ontwikkeld dan die van de gemiddelde docent.

ICT-innovators en leerling-ICT-mentoren
Dat er tijdsdruk bij leraren bestaat, erkent de informatiemanager direct. “We proberen daar op in te spelen. Bij één van onze scholen is er een personal learning-pilot gaande, waarbij leerlingen tijdens roostervrij onderwijs op hun eigen tempo leren. Een bijkomend voordeel is dat docenten hierdoor niet vastzitten aan strakke roosters en zich kunnen richten op hun ICT-skills. Leerlingen en docenten met veel affiniteit kunnen op hun beurt met digitale toepassingen bijdragen aan de oplossing bij Quadraam.”

Op het Liemers College worden leerling-ICT-mentoren ingezet om hun medeleerlingen en zelfs docenten te ondersteunen bij digitale vragen. De leerlingen geven zich vrijwillig op en worden aangesproken op hun passie voor techniek en ICT. Zo komen ze niet alleen zelf verder, maar helpen ze ook achterblijvers om aan te sluiten. Daarnaast beschikt Quadraam over 8 à 9 ICT-innovators die een aantal keer per jaar een brainstormsessie houden. Dit zijn docenten met verschillende ICT-achtergronden. Ook zij helpen leerlingen en docenten bij ICT-vraagstukken en ze denken na over technische innovaties. Ze maken bijvoorbeeld plannen voor ‘augmented & virtual reality’ toepassingen in de klas of de aanschaf van 3D-printers. Maar ze denken ook na over een manier om één digitaal systeem te ontwikkelen voor onderwijsroosters voor alle dertien aangesloten scholen.

Na schooltijd zelf in de boeken of achter het beeldscherm duiken hoort erbij.

“Trek de buitenwereld de school binnen”
Dat Den Oudsten als externe ICT’er bij een scholengemeenschap is binnengehaald, is een bewuste keuze geweest van de directie van Quadraam. Juist omdat hij voortdurend de verbinding probeert te zoeken tussen wat leerlingen op school nodig hebben en wat aan kennis van buiten naar binnen gehaald kan worden. “Als je leerlingen 21st century skills wilt bijbrengen, moet je je schooldeuren echt wagenwijd openzetten voor innovaties. De klassieke visie van onderwijs is al nauw genoeg van zichzelf. Aan ons de taak het breder te trekken.” In de praktijk betekent dit dat Quadraam veel contact heeft met hogescholen, universiteiten en (non-)profit-bedrijven. Op haar hoofdlocatie is er een innovatie conventieruimte die als huiskamer is ingericht. Hier zijn lokale bedrijven, ondernemers en andere scholen welkom om te vergaderen, presentaties te geven of kennis te maken met stagezoekende scholieren. “Met mijn blik van buiten probeer ik de ontwikkelingen op school aan te vliegen als een bedrijfsverbeteringsproces met oog voor educatieve ontwikkeling.”

Werken aan samenwerken en niet aan kabels
“Sommige mensen denken dat ik me als informatiemanager puur bezighoud met bytes en bits en kabels in het gebouw. Ik focus me liever op data-analyse en technische innovaties om het middeleeuwse bolwerk dat het onderwijs soms is, open te breken. Daarom is het zo belangrijk om kennis te delen en elkaar te enthousiasmeren voor de IT-mogelijkheden die op ons afkomen. De wereld stopt niet bij de uitgang van de school en we kunnen veel leren van elkaar, van andere scholen en van bedrijven. Daarom ben ik ook zo trots op de leerling-ICT-mentoren en ICT-innovators, maar ook op de facilitaire ontwikkelingen die het mogelijk maken om ons samen verder te ontplooien. Zo zijn we in de zomervakantie bezig geweest om alle scholen voor te bereiden om samen te werken via Microsoft Office 365 en Sharepoint. Dat is tekenend voor het enthousiasme,” besluit Den Oudsten.

Anderen bekeken ook dit

Hoe design helpt bij het ...

Geplaatst: 01-11-2018 Hoe design helpt bij het ontwikkelen van nieuwe onderwijsmethodes

De digitalisering van het onderwijs lijkt al in een vergevorderd stadium. Laptops en tablets zijn ...

Anneleen Vaandrager, Microsoft: Hoe ...

Geplaatst: 09-10-2018 Anneleen Vaandrager, Microsoft:  Hoe bereiden we leerlingen voor op een volstrekt onbekende toekomst?

“De kinderen van nu die in 2030 de arbeidsmarkt betreden, zullen in een wereld terechtkomen ...