De i-coach als innovatie-katalysator binnen het mbo

De digitale vaardigheden van het docentenkorps houden de schoolbesturen al jarenlang bezig. Hoe kun je er nou voor zorgen dat docenten met nieuwe technologieën kunnen en gaan werken? In het mbo zijn er de i-coaches. Pascal Koole, adviseur Bruggen Bouwen bij Kennisnet, praat ons bij over deze medewerkers binnen het mbo, die onderwijs en ICT met elkaar helpen verbinden.

Binnen onderwijsinstellingen bestaat er meestal een relatief kleine groep docenten die digitale leermiddelen volledig omarmt. Deze docenten experimenteren met tools en verzorgen er superinteressante en afwisselende lessen mee. Lang werd gedacht dat deze early adopters binnen onderwijsland de rest van de docenten wel ‘mee zouden nemen’ wanneer het aankomt op verdere digitalisering. “Inmiddels zien we dat de olievlek zich op deze manier níét altijd verder verspreidt”, duidt Pascal Koole de huidige situatie. Als adviseur en teamlid Bruggen Bouwen bij Kennisnet en Learning & Development professional bij ROC Midden Nederland is ze dagelijks bezig onderwijs en ICT met elkaar te verbinden.

Succesfactoren
Met name schoolleiders en -bestuurders hebben hoge verwachtingen van ICT binnen hun onderwijsorganisatie. De docent volgt vooral en zorgt ervoor dat aan de vereisten wordt voldaan. Koole: “Iedere docent herinnert zich nog wel het Digitaal Rijbewijs Onderwijs (DRO, red.), waarmee hij of zij specifieke computervaardigheden aan moest tonen. Hoewel veel docenten voldeden, leidde dit niet tot een vlucht in de inzet van ICT voor didactische meerwaarde.”

“Een aantal jaar geleden zagen we dat scholen het belang van de ICT-vaardige docent-coach in begonnen te zien: een bruggenbouwer tussen ICT en onderwijs.”

De docenten die wél vooropliepen wat betreft digitalisering, werden voorheen al snel als officieuze interne ICT-deskundige naar voren geschoven. “Met als risico dat die personen vaak ‘digitale brandjes’ liepen te blussen en er in het weekend ook veel mee bezig waren, vaak zonder dat daar iets tegenover stond. Een aantal jaar geleden zagen we dat hier in het mbo een kentering in ontstond en dat scholen het belang van de ICT-vaardige docent-coach in begonnen te zien. Er werd een rol of functie voor in het leven geroepen.” Ambassadeurs, vaandeldragers, blended coaches: er bestaan veel namen voor deze bruggenbouwers tussen ICT en het onderwijs. Kennisnet spreekt zelf over i-coaches.

Koole: “Samen met organisatie saMBO-ICT hebben we bij Kennisnet onderzoek gedaan naar de succesfactoren van i-coaches. Hoe je dit middel succesvol in kunt zetten om binnen het mbo ook echt onderwijsdoelen te bereiken en de ICT-vaardigheden te vergroten.” Het team ‘Bruggen Bouwen’ identificeerde uiteindelijk zes succesfactoren. “Zo moet de inzet van i-coaches worden gekoppeld aan strategische doelen. Anders ben je als i-coach alleen maar helpdeskachtige vragen van je collega’s aan het beantwoorden.”

Peers
Ook het met beleid aanstellen van i-coaches is een succesfactor die in het onderzoek wordt genoemd. “Ga je daar echt mee aan de slag, dan kom je er mogelijkerwijs achter dat de ICT-vaardige docent die je op het oog had eigenlijk niet dat heeft te bieden wat je als onderwijsinstelling zoekt.” Bijvoorbeeld omdat de – concreet geformuleerde - doelstellingen van de organisatie niet passen bij het profiel van de persoon. “Wil je wendbaar onderwijs verzorgen met kleine modules die studenten ook zelfstandig kunnen volgen, dan is het handig om een i-coach te hebben die het maken van kennisclips goed kan ondersteunen.” Is de doelstelling zoveel mogelijk papierloos te gaan werken, dan is weer een ander type i-coach nodig. “Iemand die veel weet van digitale toetsen maken waarin automatische feedback verwerkt wordt bijvoorbeeld”, aldus Koole. Een i-coach kan niet alles weten of kunnen, en dat hoeft ook niet. Professionalisering op een aantal gebieden is voor alle i-coaches wel van belang om het werk goed te kunnen doen. “Kennisnet is daarvoor modules aan het ontwikkelen, allen onderdeel van een Peergang. In de peergangmodules leren de onderwijsmedewerkers in het mbo van elkaar en met elkaar. Deze modules zijn helemaal digitaal, inclusief workshops in de avonduren en break out-sessies.”

“De i-coach is meestal van huis uit een zogeheten technovator: iemand die techniek omarmt en nieuwe technologieën binnen het onderwijs wil introduceren.”

De peergangen zijn gebaseerd op zes rollen die de i-coach moet kunnen vervullen. Die rollen zijn op hun beurt weer uit bijna tweehonderd leerdoelen gedestilleerd, aan de hand van onder andere gesprekken met onderwijsmedewerkers van twaalf mbo-instellingen. Koole: “De i-coach is meestal van huis uit een zogeheten technovator: iemand die techniek omarmt en nieuwe technologieën binnen het onderwijs wil introduceren. Maar diegene moet ook kennis hebben van veranderkunde. Het is immers een project voor de lange termijn, het gaat om ingesleten werkwijzen die moeten wijzigen. Daarnaast zijn ook adviesvaardigheden onmisbaar, bijvoorbeeld wanneer de i-coach de directie moet adviseren over noodzakelijke organisatiewijzigingen om de digitale vaardigheden verder te kunnen ontwikkelen. Verder is daar de rol van trainer, coach en onderwijskundige.”

Masterclasses
Maar hoe geef je als mbo-instelling vorm aan je voornemen om de ICT-vaardigheden van je docenten te verhogen en i-coaches te introduceren? “Ons team verzorgt masterclasses voor organisaties, waarin ze leren een goede businesscase op te stellen om zelf met i-coaches aan de slag te gaan.” In oktober 2019 vindt er zelfs een gigantische masterclass plaats. Koole: “Met zeven mbo-instellingen tegelijkertijd gaan we in één masterclass businesscases opstellen: dat wordt een geweldig evenement.”

Koole verwacht dat ook 2020 een mooi jaar gaat worden voor de i-coaches. “We gaan verschillende mini-conferenties organiseren. Hierbij komen niet alleen i-coaches vanuit het hele land samen, ook gaan experts uit het werkveld de kennis van de i-coaches verrijken. Het is een onderdeel van ons totaalpakket dat we mbo-instellingen en i-coaches aanbieden.”

Kennisnet

Anderen bekeken ook dit

“De docent wordt meer een ...

Geplaatst: 08-10-2019 “De docent wordt meer een coach, terwijl kinderen als peers van elkáár leren”

De tijd van puur kennisgedreven onderwijs is passé. In plaats van feiten reproduceren, moeten kinderen ...

Meer dan helft docenten vindt ...

Geplaatst: 09-10-2019 Meer dan helft docenten vindt dat lerarenopleidingen te weinig aandacht besteden aan ICT

Van de Nederlandse leraren vindt 51 procent dat er op lerarenopleidingen onvoldoende aandacht aan ICT wordt ...

”Wij kijken eerst naar de ...

Geplaatst: 24-10-2019 ”Wij kijken eerst naar de leerbehoefte van onze teams, dan pas naar de software”

ROC Friese Poort was lange tijd van mening dat ze digitaal een beetje achterliep. De ...