Anneleen Vaandrager, Microsoft: Hoe bereiden we leerlingen voor op een volstrekt onbekende toekomst?

“De kinderen van nu die in 2030 de arbeidsmarkt betreden, zullen in een wereld terechtkomen waarin technologie een nog belangrijkere rol speelt dan nu. Hoe bereiden we hen daar goed op voor?  Daarvoor zijn veranderingen in het onderwijs noodzakelijk.” Dat zegt Anneleen Vaandrager, Senior Director Future Ready Skills bij Microsoft. Ze reist de hele wereld rond om met verschillende onderwijs-stakeholders – van student tot minister – van gedachten te wisselen over de ontwikkeling van ICT-skills van zowel leerlingen als leraren.

Leerlingen in het voortgezet onderwijs nemen nu al besluiten over hun toekomst. Niemand weet nog wat voor werk zij later zullen doen. Worden ze drone dispatcher, extinction revivalist, time hacker, clone rancher of gravity puller? Hoe helpen we leerlingen om hen op de toekomst voor te bereiden? Dat is volgens Vaandrager de taak van het onderwijs, maar ook de bijdrage die Microsoft aan het onderwijs wil leveren. De scholen die zij wereldwijd bezoekt, werken volgens haar voor het overgrote deel nog volgens een onderwijsmodel dat een paar honderd jaar geleden is bedacht. “Iedereen weet dat dat sterk moet veranderen, maar de vraag is vooral: hoe?”

Middel, geen doel op zich
Microsoft denkt actief mee over de mogelijkheden die technologie in de toekomst kan bieden. “Technologie is daarbij een hulpmiddel, geen doel op zich. Door social media, whatsapp en mobiele telefonie is technologie langzaam maar zeker ons dagelijks leven ingeslopen. Daar denken we niet eens over na, het is gewoon een middel om met vrienden in contact te blijven. Zo kijk ik ook naar technologie in het onderwijs: hoe kunnen we met de technologie die er is het onderwijs verbeteren?”

Het onderwijs zou daarbij niet alleen de nadruk moeten leggen op technologische vaardigheden, maar juist ook op sociale vaardigheden. Vaandrager onderscheidt de vijf c’s: coding, collaboration, communication, computational thinking en critical thinking. “Die worden superbelangrijk in de toekomst. Als collega’s dan bijvoorbeeld niet meer naast je zitten, maar op grote afstand van je zijn, moet je extra goed zijn in communiceren en samenwerken.”

Worden ze drone dispatcher, extinction revivalist, time hacker, clone rancher of gravity puller?

Rol van docent verandert
Voor docenten heeft dat een grote impact op hun werk. Hun rol wordt meer het begeleiden van leerlingen in de rol van coach en mentor en minder de rol van allesweter. “Een deel van de huidige docenten heeft daar angst voor, want zo zijn ze niet opgeleid. Leren wordt ook meer gepersonaliseerd, aangepast aan de interesses en behoeften van kinderen. De tijd van het ‘leren om te leren’ is voorbij. Tegenwoordig draait het om persoonlijk, doelgericht en doelbewust zaken leren die belangrijk zijn in de toekomstige digitale wereld. Ik heb er bovendien vertrouwen in dat dat de fantasie van kinderen zal stimuleren.”

Onderdeel van reguliere lesprogramma’s
Microsoft is erg betrokken bij STEM: Science, Technology, Engineering and Math. Uit onderzoek hiernaar blijkt dat de banen van de toekomst zich vooral op deze vakgebieden zullen richten. En voor ruim 80 procent van de toekomstige banen zul je een vorm van technologie nodig hebben. Vaandrager: “We moedigen ministeries van onderwijs aan om ruimte te maken voor technologie in de reguliere lesprogramma’s, niet alleen in naschoolse programma’s. Microsoft biedt verschillende technologie-lespakketten aan die zijn toe te voegen aan bestaand lesmateriaal. Minecraft is bijvoorbeeld onderdeel van zo’n pakket. Kinderen van acht à negen jaar vinden dat geweldig. Zonder dat ze het beseffen, leren ze zo al de eerste beginselen van coderen. Juist bij meisjes in die leeftijdscategorie is die ervaring bepalend voor hun beslissing of STEM iets voor hen is.”

Onderwijskwaliteit en het aandeel van technologie daarin wordt ook wereldwijd een steeds belangrijker onderwerp. In de ‘global economy’ opereren bedrijven vanuit verschillende landen; daarom moet ieder land voldoende goed opgeleide mensen hebben. “Goed onderwijs wordt steeds belangrijker om drie redenen: om de ‘economic competitiveness’ (heb je voldoende goed geschoolde arbeidskrachten?), ‘employability’ (is er in absolute zin genoeg werk?) en ‘entrepreneurship’ (is er voldoende ondernemingskracht?). Het zaadje wordt geplant in het onderwijs.”

Ieder land een eigen aanpak
Welke landen lopen voorop als het gaat om de rol van technologie in het onderwijs? Dat is volgens Vaandrager moeilijk te zeggen. “Finland scoort hoog: dat land introduceerde enkele jaren terug een heel andere aanpak van educatie. Ieder land zit ook in een andere fase: innovatie is vooral afhankelijk van wat er nodig is op het gebied van educatie. In Saoedi-Arabië realiseert men zich dat de economische welvaart die het winnen van olie hen heeft gegeven een keer ophoudt. Daar heeft een Arabische prins een superinteressante visie voor 2030 ontwikkeld, die aangeeft dat het land steeds meer richting service moet. Ook daar ligt de kiem in het onderwijs. Hoe moet het onderwijs veranderen? Wat voor scholen bouwen we? Welke docenten zetten we voor de klas? Landen als India zijn traditiegetrouw sterk in programmeren, maar gaan nu meer inzetten op samenwerken, communiceren en kritisch denken. Afrika heeft het computertijdperk overgeslagen; daar gebeurt alles via de mobiel en worden geweldige apps ontwikkeld. Microsoft faciliteert wereldwijd conferenties voor docenten, leidinggevenden en overheden om ervaringen uit te wisselen en van elkaar te leren.”

Anderen bekeken ook dit

"Leraren, wees medeverantwoordelijk voor je ...

Geplaatst: 19-10-2018 "Leraren, wees medeverantwoordelijk voor je eigen ICT-skills"

Om ICT-werkzaamheden binnen het onderwijs te laten slagen, is specifieke kennis nodig. De vraag is ...

Leren programmeren: Codeweek 2018 is ...

Geplaatst: 11-10-2018 Leren programmeren: Codeweek 2018 is in volle gang

De Codeweek 2018 is op 6 oktober officieel van start gegaan en gonst door ...