Rob Adams: “Zonder experimenteren blijft middelbaar onderwijs in de vorige eeuw hangen”

“Mijn zoontje van 4 jaar oud stond ooit voor de televisie en probeerde naar een andere zender te ‘swipen’. In plaats van hem te zeggen dat het niet zo werkt, legde ik hem uit dat televisies nog domme apparaten zijn. Want moeten we accepteren dat logge systemen de fantasie en vindingrijkheid van onze kinderen in de kiem smoren? Als het om ICT in het onderwijs gaat, schreeuwt het lessysteem om nieuwe experimenten.” Het is de boodschap van Rob Adams, directeur/oprichter bij innovatiebureau Six Fingers.

‘Vernieuwen’; zo kun je de filosofie van Adams het beste omschrijven. Adams: “Wij noemen ons toekomstarchitecten. Bedrijven uit heel diverse sectoren komen bij ons met een probleem waarbij ze de oplossing niet kunnen vinden in conventionele kaders. In plaats van het finetunen van bestaande mechanismen, gaan we experimenteren met volledig nieuwe oplossingen waarbij techniek indien nodig ingezet wordt. Vernieuwen in plaats van verbeteren dus.”

Met deze bril kijkt Adams ook naar het Nederlandse basis- en middelbaar onderwijs.  
“Mijn dochter van tien moest voor het vak topografie allerlei kleine dorpjes in Friesland en Drenthe uit haar hoofd leren. Natuurlijk is iets uit je hoofd leren niet zinloos, maar laat het wel relevant zijn. Ik zou persoonlijk liever hebben dat ze leert om Google Maps te gebruiken. Nieuwe technieken zijn de basis voor veel vernieuwingen, dus voor onderwijs erg belangrijk. Toen ik onlangs een leerreis naar Silicon Valley organiseerde, zag ik dan ook mijn kans schoon. Ik nam een paar IT-lespakketjes mee terug, waarmee je aan de hand van een soort Lego-bouwstenen een auto kunt bouwen en programmeren. Ik gaf dit toffe studiemateriaal aan de leraar van mijn dochter. Drie maanden later zag ik dat de Lego enkel een laag stof had gevangen, terwijl de leerlingen nog wel druk bezig waren met dorpen uit hun hoofd te stampen. Dan denk ik: Man man man, waar zijn we in vredesnaam mee bezig? Krijgen kinderen van nu dan echt precies hetzelfde onderwijs dat ik dertig jaar geleden kreeg? Zijn we dan echt zo bang voor vooruitgang en vernieuwing?”

Ontmantel het geaccrediteerde studiesysteem
Geaccrediteerde opleidingen bestaan volgens Adams bij de gratie van het in stand houden van het huidige systeem: “Docenten wentelen zich in een comfortzone waar ze aan gewend zijn geraakt. En als ze wel willen vernieuwen, is er een ouderwetse accreditatiecommissie die in de weg staat. Vernieuwing slaat vervolgens dood. Onder andere doordat opleidingsvoorstellen blijven hangen bij accreditatiecommissies die vernieuwing proberen te vangen in hun ouderwets denkkader. Leren nu is écht anders dan 30 jaar geleden, maar het lijkt wel of dat besef er niet is.”

Het accreditatiesysteem loslaten vindt deze toekomstvernieuwer hierbij de eerste stap. “Kijk naar enkele IT-opleidingen in Silicon Valley; deze zijn niet geaccrediteerd. Maar de eerste programmeurs die van deze scholen afkomen, zijn wel knettergoed in wat ze doen. Vraag je eens af: willen we volgende generaties klaarstomen om als autonome ontdekkingsreizigers werk te doen op basis van toekomstbestendige vaardigheden? Of willen we dat ze met een achterstand van school komen, omdat we gewend zijn geraakt aan de wurggreep van het traditionele schoolsysteem? Dat mensen die worden aangenomen als schooldirecteur niet per se extreme vernieuwers zijn, mag hierbij geen excuus zijn. Gelukkig hoor ik in de wandelgangen wel vaak dat onderwijzers openstaan voor vernieuwing.”

Scholieren als spiegel voor innovatie
“Het zal duidelijk zijn; mijn handen jeuken om me te bemoeien met een onderwijsoplossing. Ik zou een paar middelbare scholen uitkiezen en met hen nagaan waar het in onze toekomst naar toegaat. Geef de leerlingen alle ruimte om met de trends die ze tof vinden aan de slag te gaan en te kijken waar hun expertise ligt. Kom maar met je frisse blik en je ongeremde vindingrijkheid. Neem het voorbeeld van de eerste auto. Die zag eruit als een soort paardenkar met motor. De uitvinders hadden immers de paardenkar als voorbeeld. Pas toen er een generatie ging ontwerpen zonder een paardenkar gezien te hebben, werd het ontwerp echt vernieuwend. Dit onbevangen inzicht is de sleutel voor onderwijsinnovatie. Laat het vermogen tot dit inzicht nu net de kracht zijn die scholieren met zich mee brengen. Nu alleen nog benutten.”

Adams benadrukt dat hij absoluut niet cynisch, pessimistisch of populistisch wilt overkomen als het gaat om onderwijsinnovaties. “Ik gun mijn kinderen en überhaupt de hele huidige generatie het best mogelijke onderwijs. En ik gun ons eigen bedrijf opvolgers die zich niet verstoppen voor oplossingsgericht denken. Ik wil leerlingen stimuleren om oplossingen te bedenken waarbij ze alle techniek mogen inzetten die er voor handen is. En dat als de techniek die ze nodig hebben nog niet bestaat, ze deze simpelweg zelf bedenken. Alleen scholieren die met deze mindset van school komen, zou ik de toekomst in het algemeen en specifiek de toekomst van Six Fingers toevertrouwen.”

Anderen bekeken ook dit

Dhoya Snijders: “De parels en ...

Geplaatst: 30-04-2018 Dhoya Snijders: “De parels en rafelranden van toekomstig onderwijs in kaart brengen”

Rekenrobots die je overhoren, zelfsprekende digitale lesboeken en leraren die alleen nog de accu’s van ...

Rolf van der Velden: “specialistische ...

Geplaatst: 18-04-2018 Rolf van der Velden: “specialistische vakkennis blijft hard nodig”

“Leerlingen klaarstomen voor de toekomst doe je niet door ze 21ste eeuwse vaardigheden als samenwerken ...

Ruimte voor verbetering in aansluiting ...

Geplaatst: 08-05-2018 Ruimte voor verbetering in aansluiting onderwijs op bedrijfsleven

Onderwijsvernieuwing en -innovatie zijn natuurlijk een taak van de onderwijsinstituten zelf, maar een school bereidt ...