NOT 2019 geeft een kijkje in ‘de school van de toekomst’

Van dinsdag 22 tot zaterdag 26 januari was het in de Utrechtse Jaarbeurs tijd voor de jaarlijkse NOT (Nationale Onderwijs Tentoonstelling). De NOT-beurs is het walhalla voor iedereen die iets met onderwijs te maken heeft, met tientallen seminars, ruim 400 exposanten en 40.000 bezoekers.

De indeling van de gigantische en drukbezochte beurs is gebaseerd op een aantal grote trends binnen het onderwijs. NOT laat de bezoeker dit jaar zien hoe je kunt innoveren binnen het thema ‘voor beter onderwijs’. Menig leerkracht, schoolbestuurder, specialist en adviseur haalt het onderwijshart op tussen de vele stands die zich op de beursvloer verzameld hebben. De onderwerpen van de stands variëren van schoolreisjes en speeltoestellen tot lesmateriaal en de nieuwste technologieën. De afdeling Technologie & ICT lijkt een van de drukstbezochte segmenten te zijn en laat de bezoekers het onderwijs van de 21e eeuw in optima forma zien.

High Tech Education Campus
De achterste hoek van de hal heeft de naam ‘High Tech Education Campus’ en al snel blijkt waarom: een rondje over deze afdeling is in feite een kijkje in de school van de toekomst. Twee klassen met leerlingen van groep 7 krijgen hier les in een futuristisch klaslokaal. In deze zone zijn onder andere een LEGO Education Innovation Studio en een Staand en Bewegend Leren Lokaal te vinden. Kinderen staan al dansend voor het scherm van een soort spelcomputer, terwijl een ander groepje leerlingen via een instructie op een beeldscherm stap voor stap leert hoe ze een wagentje van Knex kunnen bouwen. Over het gangpad rijdt een aandoenlijke wit met roze robot tussen de nieuwsgierige bezoekers door, compleet met camera en beeldscherm. De kinderen die in de High Tech Education Campus bezig zijn kijken niet raar op van de robot: de robot wordt nonchalant aangesproken alsof het een klasgenootje is en kan rekenen op een vriendelijke aai over de bol.

Klaslokaal van de toekomst
Pieter Schouten van HP gaat tijdens zijn seminar dieper in op het klaslokaal van de toekomst en stelt de vraag ‘hoe kunt u innoverend en flexibel zijn in het onderwijs?’. De vier trends die hierbij belangrijk zijn benoemt hij kort: slimme scholen, het meten van resultaten, kostenbeheer en beveiliging. “In het klaslokaal van de toekomst zijn leerlingen mobiel en hands-on, volgen leerkrachten trainingen, beschikken klaslokalen over Virtual Reality, Augmented Reality en 3D en is er op scholen sprake van persoonlijke veiligheid en dataprivacy,” legt Schouten uit.

Ter illustratie toont Schouten vervolgens een korte video over de HP Learning Studio van het Amstelveen College, waar we eerder over berichtten. De kleurrijke ruimte is opgedeeld in een aantal zones die ieder iets activeren bij kinderen. Zo is er bijvoorbeeld een denkzone, een designzone en een communicatieve zone. Eigentijds onderwijs wordt hier onder andere gegeven in de vorm van het vak digikunde, maar daarnaast is het futuristische lokaal ook de plek waar docenten worden bijgeschoold. Zij moeten immers met het onderwijs mee veranderen, zo wordt gezegd in de video.

Schouten vertelt het publiek ook over Microsoft, de koploper als het gaat om innovatief onderwijs in het voortgezet onderwijs. Hij gaat hierbij onder andere in op de STEAM-lessen (Science, Technique, Engineering, Arts and Mathematics) waarbij leerlingen bijvoorbeeld werken met Minecraft of programmeren op de Micro:bit. Daarnaast benoemt hij ook het interactief kunnen lesgeven met OneNote en Teams van Office 365 en de vele mogelijkheden daarvan.

De nieuwste trends
Nieuw dit jaar op de beursvloer van NOT is het programmeerplein, waar Bomberbot, FutureNL en Stichting SkillsDojo de handen ineenslaan om geïnteresseerd publiek mee te nemen in de wereld van het programmeren. In een klaargezet klaslokaal demonstreren de organisaties onder andere hoe je een online game bouwt en leggen ze uit hoe je je leerlingen alles kunt vertellen over het programmeren van robots, het maken van apps en het maken van een animatiefilm. Ook nieuw dit jaar is het Future Lab, waar de laatste ontwikkelingen op het gebied van onderwijs en ICT worden uitgelegd. Hier kunnen beursbezoekers onder andere de Hololens van Microsoft en de robot van het Vechtdal College in Hardenberg bewonderen.

Privacy
Het tweede seminar dat we bezoeken gaat in op informatiebeveiliging en privacy (IBP). Ook die spelen een grote rol in de school van de toekomst, aldus Roza van Cappellen, adviseur van Stichting Kennisnet die de lezing geeft. Privacygevoelige gegevens zitten namelijk overal, zelfs in de klas. De schoolbestuurder is daar uiteindelijk verantwoordelijk voor, legt Van Cappellen uit. Toch is het volgens haar best moeilijk om als school aan alle eisen te voldoen. “Per 25 mei had alles eigenlijk op orde moeten zijn in verband met de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG), maar we zien dat dat nog niet overal het geval is. Goed weten wat wel en niet mag is behoorlijk lastig in de klas. Feit is echter dat scholen persoonsgegevens verwerken en dat betekent dus ook dat er aan de wet voldaan moet worden,” aldus Van Cappellen.

Zo valt ook beeldmateriaal onder de AVG, wat nog wel eens voor problemen zorgt. Als een leerling onder de 16 is, moet een ouder aangeven of het kind gefotografeerd of gefilmd mag worden. Van Capellen laat het publiek lastige kwesties en ervaringen uit de praktijk voorleggen. Een bezoeker schetst het beeld van de groep 8-musical. De bedoeling is dat de voorstelling wordt gefilmd, maar hoe moet dat met kinderen waarvoor geen toestemming is gegeven? “Die leerlingen mogen toch echt niet op film komen,” vertelt Van Cappellen. “Overleg het eens met de ouders, soms vinden ze het prima zolang de doeleinden duidelijk zijn. Je bent als school verantwoordelijk voor wat er binnen de school gebeurt, dus IBP moet goed geïmplementeerd worden.” Daarmee wordt de boodschap van NOT 2019 nogmaals aangeduid: innoveren voor beter onderwijs.

Anderen bekeken ook dit

Amstelveen College opent eerste onderwijskundig ...

Geplaatst: 15-11-2018 Amstelveen College opent eerste onderwijskundig medialab

Het Amstelveen College opende op 7 november het eerste onderwijskundig medialab van Nederland. Het medialab ontstond ...

BETT 2019: EdTech-leveranciers zetten in ...

Geplaatst: 31-01-2019 BETT 2019: EdTech-leveranciers zetten in op digitale vaardigheden leerlingen

BETT is hét internationale event op het gebied van leren en technologie (EdTech). In Londen ...

De verborgen wereld van beelddenkers ...

Geplaatst: 24-01-2019 De verborgen wereld van beelddenkers in ons talige lessysteem

Er zijn kort door de bocht twee soorten mensen in de wereld: beelddenkers en talige ...