Kennisnet’s Nummervoorziening zorgt voor veilige gegevensuitwisseling van leerlinggegevens

Je Burgerservicenummer is de sleutel tot heel veel van je persoonlijke informatie. Maar hoe werkt dit als het gaat om de versleuteling van leerlinggegevens wanneer scholen informatie met elkaar en hun softwareleveranciers uitwisselen? Kennisnet introduceerde hiertoe Nummervoorziening. Domeinmanager H-P Köhler van Kennisnet is eindverantwoordelijk voor deze kosteloze publieke dienst voor scholen en softwareleveranciers. In dit artikel ontcijfert hij de achtergrond van deze slimme informatiebeveiligingsmethode. 

Het huidig onderwijs maakt veel gebruik van digitaal lesmateriaal. Maar veilig gebruik vraagt om goede afspraken over informatiebeveiliging en privacy. Kennisnet heeft hier onder andere de Nummervoorziening voor opgezet. Deze dienst zorgt ervoor dat er voor iedere leerling een uniek kenmerk gemaakt kan worden; een zogeheten ketenpseudoniem (ECK ID). Dit pseudoniem zorgt ervoor dat scholen inzicht kunnen krijgen in de voortgang van hun leerlingen waarbij ze maar een beperkt aantal gegevens uit hoeven te wisselen met softwareleveranciers. Zo wordt de privacy beschermd en worden risico’s zoals de kans op een datalek voor de school verminderd.

In de praktijk worden de pseudoniemen gegenereerd tussen het administratiesysteem van de school en de dienst Nummervoorziening. Domeinmanager Nummervoorziening bij Kennisnet, Köhler: “De Nummervoorziening komt voort uit twee ambities. In de eerste plaats willen we een veilige samenwerkingsketen tussen onderwijsinstellingen, softwareleveranciers, en overige distributeurs en uitgeverijen tot stand brengen. In de tweede en net zo belangrijke plaats moet de beveiliging van deze systemen wel goed op orde zijn en moet de privacy gewaarborgd blijven.”

Scholen liepen lange tijd achter de feiten aan als het ging om de toepassing van ICT in het onderwijs. Op dat gebied zijn behoorlijke slagen gemaakt en gaat het nu goed. Nu was de volgende vraag hoe dit veilig en betrouwbaar kan. En dan uiteraard rekening houdend met wetgeving op dit gebied. Zo komt er in mei 2018 nieuwe Europese wetgeving betreffende dit thema. Om hieraan te voldoen, waren stappen nodig. Maar Nummervoorziening is geen instrument om puur te voldoen aan de wetgeving, maar is vooral bedoeld om de uitwisseling van gegevens over leerlingen zo goed mogelijk te laten lopen. Dat dient een maatschappelijk belang. Vandaar dat Nummervoorziening een dienst is die Kennisnet als publieke organisatie oppakt en kosteloos aanbiedt aan scholen. Door het als publieke partij aan te bieden, blijven de verantwoordelijkheid en het waarborgen van de veiligheid in gemeenschappelijke handen.

Groen licht vanuit de Eerste en Tweede Kamer
Per 25 mei 2018 is de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG) van toepassing. Dat betekent dat er vanaf die datum dezelfde privacywetgeving geldt in de hele Europese Unie (EU). De Wet bescherming persoonsgegevens (Wbp) komt dan te vervallen. De innovatieve ontwikkeling om ketenpseudoniemen in het onderwijs in te zetten, sluit hier op aan. Om de Nummervoorziening van start te laten gaan, werd een wetsvoorstel ‘Pseudonimiseren van het persoonsgebonden nummer van een onderwijsdeelnemer’ opgesteld. Köhler: “Het goede nieuws is dat het wetsvoorstel na de Tweede Kamer op 28 oktober jl. ook door de Eerste Kamer is gekomen. Daardoor wordt het in 2018 mogelijk om binnen het onderwijs voor het eerst te gaan werken met het ketenpseudoniem door scholen, educatieve uitgeverijen en distributeurs het pseudoniem te laten testen.”

“Technische sleutel in handen”
Het is nu een kip-of-het-ei-verhaal als het gaat om de implementatie. Als een school over wil gaan op de ketenpseudoniemen, dan moeten haar softwareleveranciers er wel technisch klaar voor zijn. En deze leveranciers moeten natuurlijk afstemmen met de scholen of ze dit proces al kunnen inzetten. Hiertoe biedt Kennisnet.nl uitkomst. Op de website kunnen scholen zich aanmelden voor de overstap op ketenpseudoniemen. Köhler: “Gelukkig zijn veel grote leveranciers van onderwijsadministratiesystemen al voorbereid op of klaar voor de overgang. Je merkt dat het nogal leeft onder bedrijven, omdat ze snappen dat het om een technische sleutel gaat die veel online processen in het onderwijs makkelijker, maar vooral veiliger kan maken. Bovendien is de ontwerpfase voltooid. Dat in combinatie met het enthousiasme en de goedkeuring van het wetsvoorstel betekent dat we vanaf aankomend voorjaar kunnen starten met de implementatiefase van de Nummervoorziening aan de hand van pilotgroepen. Dan kunnen we aan het begin van volgend schooljaar aan de slag met een tweede grote uitrol.”

De scholen sluiten hiervoor een kosteloos contract af met Kennisnet. De onderwijsinnovatiestichting beoordeelt dan eerst of het administratiesysteem op orde is en of alle scholieren goed zijn ingeschreven op school. Als vervolgens het contract ook verwerkt is, worden de administratiesystemen van de school aangesloten op Nummervoorziening van Kennisnet. “In principe kunnen we binnen een dag alle leerlingen van een scholengemeenschap voorzien van een ECK-ID. Alleen doen we dit bewust gefaseerd om zo zorgvuldig mogelijk met persoonsgegevens om te gaan. Als je alleen al kijkt naar het voortgezet onderwijs, dan praat je al over ruim 960.000 leerlingen. We zorgen dat ze allemaal over kunnen in 2018. Net als de 480.000 leerlingen in het mbo.”

Anderen bekeken ook dit

Vier voordelen van het gebruik ...

Geplaatst: 26-02-2018 Vier voordelen van het gebruik van Microsoft OneNote in de klas

Microsoft OneNote, hét digitaal notitieblok: veel leerlingen en docenten hebben er wel van gehoord, maar ...

Vier tips om als kleine ...

Geplaatst: 12-03-2018 Vier tips om als kleine school digitaal goed bij te blijven

Al het personeel van de Waldheim-mavo in Baarn past precies in één klaslokaal, een verademing ...

Drie vragen aan... samenwerkingsexpert Esther ...

Geplaatst: 15-03-2018 Drie vragen aan... samenwerkingsexpert Esther Klaster

Met welke andere scholen kun je samenwerken als je een ICT-project in de klas wilt ...