Drie vragen aan… Marjolijn Bonthuis, adjunct-directeur bij ECP

Marjolijn Bonthuis is adjunct-directeur bij ECP, Platform voor de Informatiesamenleving. Inhoudelijk is ze verantwoordelijk voor de projecten en programma’s op het terrein van Veiligheid & Vertrouwen. Hoe kijkt zij aan tegen veiligheid bij scholen? En hoe moeten scholen omgaan met hackende leerlingen?

Wat is de taak van ECP wat betreft de veiligheid van scholen?

“ECP heeft geen direct lijntje met scholen, maar Mediawijzer – waar wij mee samenwerken – en Kennisnet hebben dat wel. ECP heeft een coördinerende rol op het gebied van voorlichting en bewustwording. Wij ondersteunen Kennisnet bijvoorbeeld met algemene campagnes die voor meer bewustwording zorgen. Die beveiliging van de computerinfrastructuur blijft voor scholen toch een beetje eng. Het zou mooi zijn als er meer kennis binnen de school zelf komt. Er is altijd wel iemand die weet hoe je computers weer aan de praat krijgt, maar veiligheid is ook heel belangrijk, zeker voor persoonsgegevens. Je ziet vaak toch dat scholen wat dat betreft kwetsbaar blijven. Het is tegenwoordig kinderlijk eenvoudig om een DDoS-aanval op een school te plegen. Scholen zijn hier niet altijd tegen bestand, omdat ze de kennis niet in huis hebben. Een DDoS-aanval is vervelend omdat je netwerk platligt en je er geen gebruik van kunt maken, maar verder valt de ernst nog mee. Wanneer iemand binnendringt en persoonsgegevens van leerlingen en leerkrachten of zelfs examens ontfutselt heeft de school een wezenlijk probleem, en daarmee de leerlingen ook. Onze taak is om bekend te maken wat eraan gedaan kan worden. Er kleeft een etiket aan dat het allemaal ontzettend ingewikkeld is, maar dat valt best mee.”

Hoe kunnen scholen voorkomen dat leerlingen gaan hacken?

“Het belangrijkste is dat scholen het op tijd in de gaten hebben. Enkele leerlingen zijn heel goed met computers, écht heel erg goed. Als dit herkend wordt kan erover gepraat worden en zo kan de school te weten komen wat de leerling kan en doet. Betrek de leerling bijvoorbeeld bij de beveiliging van de school, maar maak ook kenbaar dat hacken strafbaar is. Deze jongeren beginnen vaak met games en daarna wordt het een soort challenge: lukt het om ergens in te breken? Ze realiseren zich vaak niet dat het strafbaar is en ze zien het als ‘spielerei’. Gelukkig is er momenteel veel aandacht voor, onder andere vanuit het OM. Bij grote bedrijven hebben ze tegenwoordig vaak Responsible Disclosure: als je ze kunt hacken en je meldt dit zonder ergens aan te komen, doen ze geen aangifte en krijg je een leuk bedankje. Veel beginners weten dit helemaal niet. Voor scholen is het vooral zaak om de talenten vroegtijdig te herkennen en zo vervelende situaties te voorkomen. Scholen kunnen voor hulp of advies bijvoorbeeld terecht bij het OM of bij cybersecuritybedrijven.”

Hoe moeten scholen omgaan met hackende scholieren?
“Wanneer een school constateert dat een leerling strafbare feiten pleegt met hacken moeten de richtlijnen van het OM gevolgd worden. De school moet wel goed bedenken of het spielerei is of een strafbaar feit. In het geval van een strafbaar feit moet er aangifte gedaan worden, maar als het meevalt kan de school het zelf aanpakken, bijvoorbeeld in de vorm van een straf. Het gaat vaak om minderjarige scholieren dus het is verstandig om advies te vragen bij Kennisnet of het OM. 

Tegenwoordig worden daders ook op andere manieren gestraft, bijvoorbeeld door op stage te moeten binnen de ICT. Door zo’n alternatieve straf krijgen ze inzicht in wat ze doen. De keerzijde daarvan is dat de jongeren die zo extreem goed zijn in veel gevallen in een autistisch spectrum zitten. Zij kunnen zich enorm goed focussen maar zo’n alternatieve straf werkt niet altijd goed voor hen. Dit zijn vaak jongeren die uitvallen op school, doordat ze ondanks hun hoge intelligentie niet zo goed kunnen functioneren op een middelbare school. In zulke gevallen kan de Cyberwerkplaats in Rotterdam bijvoorbeeld een uitkomst zijn. Hier worden hacktalenten op ethische wijze opgeleid tot beveiligingsexpert. Het in Amersfoort gevestigde ITvitae helpt de jongeren met het behalen van een diploma.”

Anderen bekeken ook dit

Het digitiek team: ICT-ondersteuning voor ...

Geplaatst: 14-12-2018 Het digitiek team: ICT-ondersteuning voor docenten door docenten

Het Omnia College was tien jaar geleden één van de eerste scholen waar met digitaal ...

Microsoft Translator: handige tool voor ...

Geplaatst: 23-11-2018 Microsoft Translator: handige tool voor vertalingen

Soms zijn er van die handige tools waar je het bestaan niet van kent en ...

Drie vragen aan... Susan Spekschoor, ...

Geplaatst: 18-12-2018 Drie vragen aan... Susan Spekschoor, leerkracht en ICT-coördinator

Susan Spekschoor is leerkracht en ICT-coördinator op VSO De Ziep in Didam, een school voor ...