Twee broers op ontdekkingsreis in het teken van werelds onderwijs

Broers Luuk en Erik Ex reizen van Finland naar Singapore tijdens een edyssee: een onderwijsodyssee. In deze twee landen en een aantal bestemmingen die ertussen liggen, doen ze onderwijslessen op. ICTtheek.nl volgt hun reisavonturen de komende maanden. We vroegen ze naar hun onderwijservaringen in de landen die ze tot dusver aandeden, zoals Estland, Rusland, Oekraïne, Turkije en Cyprus.

“Weet je nog die twee broers die een wereldreis wilden maken?” Het lijkt op het begin van een goede grap. Maar in dit geval is deze reis geen onderdeel van een grap, maar een bijzondere educatieve reis waarmee de broers hun volgers willen verrijken met hun ervaringen met buitenlands onderwijs. 

Erik was zes jaar werkzaam als docent geschiedenis bij ORS Lek en Linge in Culemborg. Hij zegde zijn baan op en verkocht zijn huis om in het ruim vijfentwintig jaar oude Volkswagen-busje van zijn moeder de wereld over te reizen om lessen over buitenlands onderwijs op te doen. Zijn broer Luuk is journalist bij de Volkskrant en vergezelt hem om hun avonturen te filmen en te plaatsen in de Facebook-groep: facebook.com/onderwijsreis. Ook werkt hij voor Radio 1 en maakte hij drie uitzendingen over geschiedenisonderwijs in de landen Oekraïne, Turkije en Cyprus.

Schoolkrijtjes versus Instagram 
Op het gebied van ICT en technologische toepassingen in de klas, zijn er genoeg verschillen te herkennen tussen de diverse landen. Zo valt het op dat in Finland – bekend om haar geavanceerde schoolsysteem – weinig met mobiele apparaten in de klas gedaan wordt. In tegenstelling tot in Oekraïne, wat tot nu toe het relatief armste land is dat het tweetal aandeed. Erik Ex: “We waren in Oekraïne op een school waar veel van de lessen aan de hand van iPads werden gegeven. Leerlingen nemen daar hun eigen iPads mee en kinderen die deze apparaten niet kunnen betalen, huren ze op school. Daarnaast was een school die we in het Turkse deel van Cyprus bezochten de enige school waar we helemaal geen smartboards hebben gezien. Alles gebeurt daar op een schoolbord met krijt. Dankzij alle nieuwerwetse technologie voelt dat dan opeens wel heel ouderwets. En dat terwijl we gewoon nog in Europa zijn. Terwijl de leraar over het bord krast met zijn krijtje en de leerlingen meeschrijven in hun schriftje, ben ik een Facebook-post aan het tikken. Die plaats ik direct ook even op Instagram waar ik zie dat mijn eigen oud-leerlingen meteen reageren op mijn post.” Het is een van de vele contrasten waar de broers mee te maken krijgen. Net als de dilemma’s betreffende de schoolaanpak in Nederland en daarbuiten.  

Eén allesomvattend geschiedenisboek 
Erik: “Onze reis is geslaagd als we een discussie teweeg kunnen brengen onder leraren op basis van onze ervaringen in het buitenland. Wat wij leren van andere onderwijssystemen, gebruiken we niet om te prediken wat wel en niet goed is. Als leraren maar in het belang van de leerling nadenken over onderwijsmogelijkheden die – letterlijk en figuurlijk – verder van ze af liggen. Dat doen we deels door puur te schetsen wat ons opvalt in andere landen. Zo verdienen de leraren in Oekraïne ongeveer niets. Hoe houd je deze docenten daar gemotiveerd als je ze er amper voor kunt belonen? En in Rusland wordt toegewerkt naar één overkoepelend geschiedenisboek dat voor iedereen bedoeld is en vanuit één kader is geschreven. Een vorm van eenduidigheid die haaks staat op alle binnenlandse verschillen die het land kent. Want iemand uit Kazan en iemand uit Moskou krijgen van huis uit toch een andere regionale geschiedenis mee. Kun je dat overrulen door op nationaal niveau te besluiten hoe de Russische geschiedenis eruitziet? Het zijn onderwerpen en vraagstukken waar we met onderwijsvernieuwers en scholen graag over praten. We nodigen dan ook iedereen uit te discussiëren over de onderwijsvraagstukken die we tijdens onze reis aankaarten. De broers doen op hun weg naar Singapore nog onder andere India aan. Ook benieuwd wat ze daar aan onderwijsbevindingen tegen komen? Wordt vervolgd.