42 Silicon Valley: een revolutionaire kijk op onderwijs

Samen met Charles Stork reisde ik recent naar Silicon Valley in de Verenigde Staten, het mekka van de ICT. Charles schrijft een serie blogs over deze reis. Zelf was ik erg onder de indruk van 42 Silicon Valley, een revolutionaire opleiding voor programmeurs. Kan dit concept ook in Nederland werken?

42 is een programmeerschool in Parijs die in 2013 is opgericht door Xavier Niel, miljardair en oprichter van een Frans telecombedrijf. Hij wilde met zijn vermogen een disruptieve programmeeropleiding neerzetten, waarmee hij mensen de mogelijkheid wilde bieden om zonder financiële barrières een goede programmeeropleiding te kunnen volgen.

In 2016 opende hij een vestiging in Silicon Valley. Inmiddels hebben meer dan 150.000 mensen zich aangemeld voor deze opleiding, van wie er 3.000 tot de opleiding zijn toegelaten. Mensen die geïnteresseerd zijn, moeten in eerste instantie een online intake doen. Na deze ronde word je mogelijk uitgenodigd voor een intensieve programmeerbootcamp die ze 'Piscine' (Frans voor zwembad) noemen. De studenten die deze fase goed doorkomen, worden uitgenodigd voor het drie- tot vijfjarige hoofdprogramma. Je hoeft overigens geen regel te kunnen coderen voor je begint. Wel moet je talent hebben, sterk gemotiveerd zijn en uithoudingsvermogen hebben.

Project based learning
Studenten bij 42 kunnen zelf bepalen welke projecten ze oppakken en werken vervolgens samen. Hierbij worden ze ondersteund vanuit een e-learning omgeving waarin ze ook hun resultaten aanbieden, elkaar helpen en waarmee ze punten kunnen verdienen. Hierbij beoordelen ze elkaars bijdrage aan de groepsinspanningen. Na afronding van een project stroom je door in het volgende project, en werk je weer samen met andere leerlingen. Zo werk je je in je eigen tempo door de opleiding heen.

Geen curriculum en geen docenten
Er is geen vast curriculum en er zijn geen vooraf beschreven einddoelen of -eisen. De opleiding richt zich ook niet op een formeel 'diploma'. Door de jaren heen ontwikkelt het curriculum zich; zo is men in staat 42 actueel te houden en aan te sluiten bij de huidig gangbare techniek en marktvraag. Een student is 'klaar' als er 21 projecten zijn afgerond. Doordat de programma's digitaal aangeboden en gemonitord worden en leerlingen zelf teams vormen en zich door de projecten heen werken, is er nauwelijks personeel en sowieso geen docenten. Er zijn hooguit een paar begeleiders waar de leerlingen bij terecht kunnen. 

Studenten staan in de rij
Zoals in de intro al genoemd; bij 42 Silicon Valley is er geen gebrek aan aanmeldingen. Iedereen tussen de 18 en 30 jaar oud is welkom. De leerlingen die wij spraken, waren afkomstig uit verschillende delen van de VS en daarbuiten. Zonder uitzondering zien zij een opleiding bij 42 als een enorme kans. De hoeveelheid gegadigden is enorm en de leerlingen die zijn toegelaten, zijn enorm gemotiveerd.

Vibe
Een ochtendje op bezoek bij 42 Silicon Valley gaf me stof tot nadenken. Hoewel de leerlingen veel enthousiasme en motivatie uitstraalden, was de ambiance apart. 42 Silicon Valley is gevestigd in een pand zonder enige uitstraling in een omgeving waar niets te doen is. Op basis van hetgeen je van buiten ziet, is er weinig om enthousiast over te worden. Maar het vuur in de ogen van de leerlingen en hun drive om te slagen maakt veel energie los. De leerlingen zijn er van overtuigd dat ze met deze opleiding een (goed betaalde) baan kunnen krijgen bij een IT-bedrijf in Silicon Valley. Sommigen dromen van een startup, anderen hopen bij één van de grote vijf tech-bedrijven in Sillicon Valley (Google, Facebook, Microsoft, Amazon of Apple) aan de slag te gaan. En dat is niet eens een gekke gedachte. Ook al zijn er in de VS nog geen leerlingen 'klaar'; er wordt al stevig gescout.

Gratis? Waar zit het addertje?
In de VS is een goede opleiding al snel erg kostbaar. Een aantal studenten gaf dan ook aan dat ze vooraf flink twijfelden of ze moesten geloven dat een 42-opleiding kosteloos is. Toch is dat echt zo. Er hoeft geen schoolgeld of een vergoeding voor boeken of computers betaald te worden. En zelfs onderdak wordt kosteloos gefaciliteerd. Ook hoeven de leerlingen niet verplicht na afloop een paar jaar voor niets te werken en ze hoeven ook geen afstand te doen van hetgeen ze coderen.

Is het 42-concept ook geschikt voor Nederland?
De vraag of de 42-filosofie past bij Nederland, is lastig te beantwoorden. Voor de Amerikaanse studenten is het vooruitzicht van een goede opleiding zonder torenhoge studieschuld een lot uit de loterij. In Nederland is het onderwijs veel minder kostbaar. De 42 Silicon Valley-opleiding richt zich niet op een door de overheid geaccrediteerd diploma, maar simpelweg op de vraag vanuit het bedrijfsleven. Rekening houdend met leerlingen die eventueel leerplichtig zijn, omdat ze nog geen startkwalificatie hebben, zou dat prima kunnen. Het vergt echter ook een financiële impuls, zonder verwachte tegenprestatie. Een gift dus. Nu nog een vermogende (IT-)ondernemer vinden die een soortgelijk initiatief op zijn of haar bucketlist heeft staan…

Waarom 42?
Nu vraag je je wellicht af waarom de school dan 42 heet? De liefhebbers van het boek The Hitchhiker's Guide to the Galaxy herkennen het meteen: 42 is in Douglas Adams’ bestseller het antwoord op 'the ultimate question of life, the universe and everything…'

Jeroen Borgsteede

Jeroen Borgsteede

ICT & onderwijs enthousiasteling, altijd nieuwsgierig blijven, SLBdiensten en SLIM aanvoerder, trotse vader van twee VO meiden, aanmoediger langs hockeyvelden, liefhebber van sporten in het algemeen en racefietsen in het bijzonder en weer-en -wind strandfanaat.